و منه : الافراط الاسراف لأنّه تقدّم بين يدى الحقّ . خداى تعالى ايشان را گفت : * ( لا تَخافا ) * ، مترسى ، * ( إِنَّنِي مَعَكُما ) * ، كه من با شماام ، * ( أَسْمَعُ وَأَرى ) * ، سخن شما مىشنوم و مكان شما مىبينم . و گفتند : شنوم آنچه شما گوييد و بينم آنچه شما كنيد . و گفتند : انتما بعيني و علمي ، شما به چشم و علم منى . من از شما غافل نه‌ام ، شما را ضايع نگذارم تا او بر شما سطوت كند . * ( فَأْتِياه ) * ، به او شوى و بگويى كه ما دو پيغامبريم از خداى ، به تو براى آن آمده‌ايم تا دست از بنى اسرائيل بدارى ، و ايشان را با ما گسيل كنى ، و نيز عذاب نكنى ايشان را بر آن جمله كه مىكردى از بار و بيگار و كارهاى گران و استعباد ( 1 ) و بنده گرفتن . * ( قَدْ جِئْناكَ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكَ ) * ، و ما آمده‌ايم و از خداى تو آيتى و بيّنتى ( 2 ) و حجّتى آورده‌ايم ، نه آن است كه دعوى مىكنيم بى برهان و به ختم سخن بگوى كه : * ( وَالسَّلامُ عَلى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدى ) * ، سلام بر آن باد كه او پسرو راه راست باشد ، و گفتند : سلام ، به معنى سلامت است و * ( عَلى ) * ، به معنى « لام » ( 3 ) است ، يعنى سلامت در دو جهان آن را باشد كه او متابع راه راست بود . * ( إِنَّا قَدْ أُوحِيَ إِلَيْنا ) * ، به ما وحى كرده‌اند كه : عذاب بر آن كس خواهد بود ( 4 ) كه او خداى را و پيغامبران را ( 5 ) به دروغ دارد ، و پشت بر ايشان كند ، يعنى فرمان ايشان رها كند و از قبول قول ايشان اعراض نمايد . * ( قالَ فَمَنْ رَبُّكُما يا مُوسى ) * ، در كلام حذفى و اختصارى هست ، و تقدير آن است كه : فأتياه فقالا له ذلك فقال لهما من ربّكما يا موسى ، ايشان بنزديك فرعون آمدند و رسالت و پيغام خداى بگزاردند ( 6 ) ، فرعون ايشان را گفت : خداى شما كيست اى موسى ؟ اين خطاب با موسى كرد براى آن كه با او انبساط داشت . موسى گفت : خداى ما آن است كه هر چيزى بداد خلقش را ، گفتند : معنى آن است [ كه ] ( 7 ) هر خلقى را آنچه صلاح معاش ايشان است بداد ، اين قول حسن و قتاده است . مجاهد

--> ( 1 ) . آب ، آز : استبعاد . ( 2 ) . مش : آياتى و بيّناتى . ( 3 ) . آج ، لب : لا . ( 4 ) . آب ، آز ، مش : بودن . ( 5 ) . آب ، آز ، مش : پيغامبر خداى را . ( 6 ) . همهء نسخه بدلها : بگذاردند . ( 7 ) . آط : ندارد ، به قياس با نسخه آب ، افزوده شد .